Na dach skośny ocieplany nakrokwiowo potrzebujesz 150 mm płyty PIR z okładziną aluminiową (lambda 0,022), jeśli liczysz samą płytę. Gdy doliczysz deskowanie i resztę dachu, wystarczy 140 mm. Obie grubości spełniają wymóg WT2021 dla dachu: U nie więcej niż 0,15 W/(m²K). Tyle samo potrzeba na strop pod nieogrzewanym poddaszem.
Na dach płaski wychodzi tak samo, 140 do 150 mm płyty z folią aluminiową. Jeśli pod papę bierzesz płytę z welonem albo okładziną mineralną (lambda około 0,025), potrzeba 160 do 170 mm.
Na podłogę na gruncie wystarczy 60 do 70 mm płyty PIR, bo wymóg jest tam łagodniejszy: U nie więcej niż 0,30. Wszystkie wyliczenia pokazujemy niżej krok po kroku, żebyś mógł je sprawdzić na kalkulatorze w telefonie.
Przepisy podają U, a nie centymetry
W rozporządzeniu o warunkach technicznych nie znajdziesz zdania „dach ma mieć 15 cm izolacji”. Od 1 stycznia 2021 roku przepisy (Dz.U. 2017 poz. 2285, potocznie WT2021) mówią tylko, ile ciepła może uciec przez metr kwadratowy przegrody. Ta wartość to współczynnik przenikania ciepła U. Im mniejszy, tym cieplej w domu.
| Przegroda | Maksymalne U wg WT2021 [W/(m²K)] |
|---|---|
| Dach, stropodach, strop pod nieogrzewanym poddaszem | 0,15 |
| Ściana zewnętrzna | 0,20 |
| Strop nad nieogrzewaną piwnicą | 0,25 |
| Podłoga na gruncie pod ogrzewanym pomieszczeniem | 0,30 |
Grubość to dopiero wynik rachunku: bierzesz wymagane U, lambdę materiału i liczysz, ile centymetrów trzeba położyć. Dlatego ta sama norma oznacza 150 mm płyty PIR i ponad 27 cm białego styropianu na tym samym dachu.
Jak z wymagania U zrobić grubość płyty PIR
Wystarczą trzy wzory. Opór cieplny warstwy to R = d / λ, czyli grubość w metrach podzielona przez lambdę. Opory wszystkich warstw się sumuje, dokłada się opory przejmowania ciepła na powierzchni (wewnątrz Rsi, na zewnątrz Rse), a U to odwrotność tej sumy.
Lambda płyty PIR z okładziną z folii aluminiowej wynosi 0,022 W/(m·K). Dla porównania wełna ma około 0,036, a biały styropian około 0,042. Pianka PIR izoluje dzięki gazowi zamkniętemu w komórkach, więc ten sam opór osiąga przy cieńszej warstwie. Szczegółowe porównanie materiałów znajdziesz w artykule PIR, styropian, wełna czy piana. Tutaj liczymy już tylko płyty PIR.
Przykład: dach, wymóg U ≤ 0,15
| Krok | Wyliczenie | Wynik |
|---|---|---|
| 1. Wymagany opór całkowity | 1 / 0,15 | 6,67 m²K/W |
| 2. Odejmij opory przejmowania | 6,67 − (0,10 + 0,04) | 6,53 m²K/W |
| 3. Grubość płyty PIR | 6,53 × 0,022 | 0,144 m = 14,4 cm |
| 4. Sprawdź płytę 140 mm | 1 / (0,14 / 0,022 + 0,14) = 1 / 6,50 | U = 0,154, za mało |
| 5. Sprawdź płytę 150 mm | 1 / (0,15 / 0,022 + 0,14) = 1 / 6,96 | U = 0,144, spełnia |
To wersja „sama izolacja”, czyli najostrożniejsza. Reszta dachu też trochę izoluje: deskowanie, płyta g-k, pustka powietrzna. Nasz kalkulator ocieplenia zakłada, że nieocieplony dach ma U około 2,0, czyli sama konstrukcja daje R ≈ 0,36. Po odjęciu tej wartości wychodzi 6,17 × 0,022 = 13,6 cm, a więc płyta 140 mm z wynikiem U = 1 / (6,36 + 0,14 + 0,36) = 0,146.
Grubość płyt PIR dla każdej przegrody
Te same kroki dla pozostałych przegród. Lewa para kolumn to sama płyta, prawa para to płyta razem z oporem reszty przegrody, przyjętym tak jak w kalkulatorze.
| Przegroda | Wymóg U | Sama płyta | Dobierasz | Z resztą przegrody | Dobierasz |
|---|---|---|---|---|---|
| Dach skośny nakrokwiowo, PIR AL | 0,15 | 14,4 cm | 150 mm (U 0,144) | 13,6 cm | 140 mm (U 0,146) |
| Dach płaski, PIR AL | 0,15 | 14,4 cm | 150 mm (U 0,144) | 13,6 cm | 140 mm (U 0,146) |
| Dach płaski, płyta z welonem (λ 0,025) | 0,15 | 16,3 cm | 170 mm (U 0,144) | 15,4 cm | 160 mm (U 0,145) |
| Strop pod nieogrzewanym poddaszem | 0,15 | 14,4 cm | 150 mm (U 0,144) | zależy od stropu | 140 mm, gdy strop ma R ≥ 0,17 |
| Strop nad nieogrzewaną piwnicą | 0,25 | 8,3 cm | 90 mm (U 0,233) | zależy od stropu | 80 mm, gdy strop ma R ≥ 0,16 |
| Podłoga na gruncie, PIR AL | 0,30 | 6,9 cm | 70 mm (U 0,295) | 5,1 cm | 60 mm (U 0,268) |
W sklepie widzisz płytę 10 cm i zastanawiasz się, czy wystarczy. Ta tabela działa odwrotnie: pokazuje, jakie U daje dana grubość płyty PIR bez innych warstw.
| Grubość płyty PIR AL | Opór R [m²K/W] | U na dachu | U na podłodze |
|---|---|---|---|
| 80 mm | 3,64 | 0,265 | 0,260 |
| 100 mm | 4,55 | 0,213 | 0,210 |
| 120 mm | 5,45 | 0,179 | 0,177 |
| 140 mm | 6,36 | 0,154 | 0,152 |
| 150 mm | 6,82 | 0,144 | 0,142 |
| 160 mm | 7,27 | 0,135 | 0,134 |
| 180 mm | 8,18 | 0,120 | 0,119 |
| 200 mm | 9,09 | 0,108 | 0,108 |
Ile styropianu albo wełny to ten sam efekt
Producent płyt termPIR podaje porównanie przy oporze R = 5,0 m²K/W. Liczby wynikają wprost z lambd, ale pamiętaj, że dotyczą wariantu z folią aluminiową.
| Materiał | Grubość przy R = 5,0 |
|---|---|
| Płyta PIR z folią aluminiową | 110 mm |
| XPS | 170 mm |
| Styropian EPS | 180 mm |
| Wełna szklana | 190 mm |
| Wełna skalna | 200 mm |
Na dachu z wymogiem 0,15 różnica rośnie. Sama izolacja to 14,4 cm płyty PIR, około 20,9 cm styropianu grafitowego (λ 0,032), 23,5 cm wełny (λ 0,036) i 27,4 cm białego styropianu (λ 0,042). Różnica wynosi od 6,5 cm przy grafitowym styropianie do 13 cm przy białym, a na poddaszu użytkowym zabierasz ją z wysokości pokoju albo z wysokości krokwi.
Płyty PIR nakrokwiowo
W układzie nakrokwiowym płyty leżą na deskowaniu ułożonym na krokwiach, jedną ciągłą warstwą od okapu do kalenicy. Krokwie zostają pod izolacją, po ciepłej stronie, więc drewno nie przerywa ocieplenia. Dlatego do tego układu pasuje rachunek z tabeli: 150 mm samej płyty albo 140 mm z deskowaniem i resztą dachu. Krokwie możesz zostawić widoczne w pokoju.
Kolejność warstw od środka: krokwie, deskowanie, paroizolacja, płyty PIR, membrana wstępnego krycia, kontrłaty przykręcone przez płyty do krokwi długimi wkrętami, łaty, pokrycie. Wkręty idą częściowo prostopadle, a częściowo pod kątem, żeby kontrłaty nie zsuwały się po połaci. Długość wkrętów i ich rozstaw dobiera się do grubości płyty i spadku dachu według wytycznych producenta systemu.
Dystrybutor płyt termPIR podaje normy zużycia, z których korzystamy przy wycenach. Na 100 m² połaci: taśma aluminiowa 4–5 szt., pianka montażowa 4–5 szt., membrana około 110 m² (1,1 m² na każdy m² dachu), wkręty prostopadłe około 220 szt. (2,2 na m²) i wkręty pod kątem 67° około 250 szt. (2,5 na m²). Jeśli kupujesz płyty dla własnej ekipy, policz z tego zamówienie, ale ostateczną liczbę wkrętów i ich długość ustal z projektem.
Nakrokwiowo ma jedną oczywistą wadę: trzeba zdjąć pokrycie. Opłaca się przy nowym domu albo wtedy, gdy i tak wymieniasz dachówkę.
Ocieplenie PIR pod krokwiami i między nimi
Gdy dach jest szczelny, a pokrycia nie chcesz ruszać, izolację dokłada się od środka. Wtedy pojawia się problem: krokwie są mostkami termicznymi. Drewno izoluje dużo gorzej niż wełna czy płyta PIR, a w zwykłym dachu krokiew wypada co kilkadziesiąt centymetrów. Płyta PIR wciśnięta tylko między krokwie nie zakryje tych pasów drewna, a sztywnej płyty nie dopasujesz idealnie do krzywej krokwi.
Dlatego najczęściej łączy się dwa materiały. Wełna wypełnia przestrzeń między krokwiami, bo jest miękka i dopasuje się do nierówności. Płyta PIR idzie pod krokwiami jako ciągła warstwa, która przykrywa drewno od strony pokoju. Na nią montuje się ruszt i płyty g-k.
Wynik takiego dachu zależy od grubości wełny, szerokości krokwi i ich rozstawu. Mostek na krokwiach liczy się osobną metodą z normy PN-EN ISO 6946 dla warstw niejednorodnych. Nie wpiszemy tu „100 mm pod krokwie i gotowe”, bo przy jednym dachu to wystarczy, a przy innym nie. Przyślij nam wymiary krokwi i grubość wełny, policzymy to dla Twojego dachu.
Druga sprawa to para wodna. Paroizolacja musi być po ciepłej stronie i musi być szczelna. Czy sklejona taśmą okładzina aluminiowa płyty PIR zastąpi osobną folię paroizolacyjną, rozstrzyga karta techniczna konkretnej płyty i projekt. Domyślnie zakładaj, że folia jest potrzebna. Płytę od strony pokoju zawsze zabudowujesz, zwykle płytą g-k. Dlaczego tak, wyjaśniamy w artykule czy płyty PIR są palne i szkodliwe.
Płyty PIR na dach płaski
Stropodach ma ten sam wymóg co dach skośny, U nie więcej niż 0,15. Płyta PIR AL potrzebuje więc 150 mm bez liczenia stropu albo 140 mm z jego oporem. Na dachu płaskim liczy się jednak także okładzina, bo decyduje o tym, jak przymocujesz hydroizolację.
- Płyty z welonem albo okładziną mineralną spotkasz pod papą. Mają wyższą lambdę, około 0,025, więc potrzebujesz 170 mm samej płyty albo 160 mm z resztą stropodachu.
- Płyty z folią aluminiową dają najcieńszą warstwę. Zanim zgrzejesz na nich papę albo przykleisz membranę, sprawdź w karcie technicznej płyty i systemu dachowego, czy producent dopuszcza taki sposób mocowania.
- Spadek na dachu płaskim robi się często z płyt klinowych. Projektant liczy wtedy U dla warstwy o zmiennej grubości. Jeśli liczysz sam, bierz najcieńsze miejsce.
Przy 150 mm i więcej warto ułożyć dwie cieńsze warstwy, na przykład 70 i 80 mm, z przesunięciem styków. Szczelina w dolnej warstwie trafia wtedy na pełną płytę w górnej. Przy jednej grubej warstwie każda szpara przechodzi na wylot.
Płyty PIR na strop, podłogę i fundament
Strop pod nieogrzewanym poddaszem
Gdy poddasza nie użytkujesz, taniej i prościej jest ocieplić strop niż cały dach. Wymóg jest taki sam jak dla dachu, U nie więcej niż 0,15, więc wychodzi 140 do 150 mm płyty PIR AL, zależnie od tego, ile daje sam strop. Jeśli na poddaszu coś składujesz albo po nim chodzisz, sama okładzina aluminiowa tego nie zniesie. Wybierz płytę z warstwą OSB (termPIR ma takie warianty) albo ułóż na izolacji płyty podłogowe.
Podłoga na gruncie
Tu wymóg jest dwa razy łagodniejszy, U nie więcej niż 0,30, a płyta PIR dobrze znosi obciążenie wylewką (wytrzymałość na ściskanie termPIR to 120–150 kPa zależnie od grubości). Wychodzi 70 mm samej płyty albo 60 mm z wylewką, posadzką i gruntem.
Dwie uwagi. Projektant liczy podłogę na gruncie według osobnej normy, PN-EN ISO 13370, która bierze pod uwagę grunt pod budynkiem i obwód domu, więc jego wynik może się różnić od naszego uproszczenia. Przy ogrzewaniu podłogowym pod rurkami jest cieplej niż w pokoju, więc w dół ucieka więcej ciepła, niż zakłada norma dla zwykłej podłogi. Wymóg 0,30 traktuj wtedy jako minimum, nie cel.
Fundamenty i ściany piwnic
Przy fundamentach decyduje projekt. Płyta pracuje tam pod parciem gruntu i w wilgoci. Zanim zamówisz płyty PIR na ścianę fundamentową, sprawdź w karcie technicznej konkretnej płyty, czy producent dopuszcza kontakt z gruntem. Okładzinę aluminiową dystrybutor termPIR wymienia wśród zastosowań przy piwnicach.
Dlaczego liczymy z zapasem
Płyta PIR izoluje dzięki gazowi zamkniętemu w komórkach pianki. Z biegiem lat część gazu ucieka, a lambda rośnie. Norma PN-EN 13165 (załącznik C) wymaga, żeby deklarowana lambda uwzględniała to starzenie w horyzoncie około 25 lat. Według czasopisma „Materiały Budowlane” (2023) część producentów deklaruje jednak wartości mierzone kilka dni po produkcji, bez pełnej korekty, a różnice między producentami sięgają około 20%. Niemieckie aprobaty mnożą lambdę przez 1,2.
Nie twierdzimy, że konkretna płyta ma gorszą lambdę, niż deklaruje producent. Pokazujemy tylko, ile zapasu daje dobór grubości, jeśli rzeczywista lambda okaże się wyższa.
| Lambda płyty | 150 mm, sama płyta | 150 mm z resztą dachu | 70 mm na podłodze |
|---|---|---|---|
| 0,022 (deklarowana) | U 0,144 | U 0,137 | U 0,295 |
| 0,0242 (o 10% gorsza) | U 0,158 | U 0,149 | U 0,322 |
| 0,0264 (o 20% gorsza) | U 0,172 | U 0,162 | U 0,350 |
Wniosek praktyczny: jeśli płyta PIR jest jedyną warstwą izolacji, a chcesz mieć pewność na lata, bierz grubość o 10 mm większą niż minimum z rachunku. Na dachu oznacza to 160 zamiast 150 mm, na podłodze 80 zamiast 70 mm.
Błędy montażu, które zjadają centymetry
Rachunek z tabeli zakłada idealną, szczelną warstwę. Na budowie zdarzają się szczeliny, a cieńsza izolacja jest na nie bardziej wrażliwa. Szpara 1–2 mm między płytami PIR daje proporcjonalnie większy mostek termiczny niż taka sama szpara w grubszej warstwie styropianu. Na to uważaj przy montażu:
- 1Płyty z prostą krawędzią docinane „na oko”. Płyty termPIR mają trzy rodzaje krawędzi: FIT (prostą), LAP (schodkową, na zakład) i TAG (pióro-wpust). Frez TAG zamyka styk i ogranicza mostki, więc na dach warto wybrać właśnie go.
- 2Brak taśmy aluminiowej na łączeniach. Każdy styk płyt z folią aluminiową oklejasz taśmą aluminiową. Szczeliny przy murłacie, oknach dachowych i kominie wypełniasz pianką montażową.
- 3Paroizolacja po złej stronie albo dziurawa. Folia paroizolacyjna idzie po ciepłej stronie, z zakładami i taśmą. Każde przebicie na kabel czy puszkę trzeba uszczelnić.
- 4Płyta z folią aluminiową pod tynkiem. Na elewację pod tynk cienkowarstwowy nadaje się tylko płyta z welonem szklanym z certyfikatem ETICS (w termPIR to ETX). Folia aluminiowa zatrzymuje wilgoć z kleju, a tynk po kilku miesiącach odpada.
- 5Liczenie z nominalnej grubości, a nie z najcieńszego miejsca. Przy płytach klinowych na dachu płaskim i przy podcięciach wokół okien dachowych sprawdź, ile izolacji zostaje tam, gdzie jest jej najmniej.
Zadzwoń pod 505 701 847 i powiedz, co ocieplasz: dach skośny, płaski, strop czy podłogę. Przyda się przekrój z projektu albo wymiary krokwi i grubość obecnej izolacji. Dobierzemy grubość płyt PIR, okładzinę i krawędź, a do zamówienia policzymy taśmę, piankę, membranę i wkręty. Wariant z różnymi materiałami porównasz sam w kalkulatorze ocieplenia.
Montaż w okolicy Pleszewa, płyty w całej Polsce
Ocieplenia płytami PIR montujemy w promieniu około 70 km od Pleszewa. Same płyty sprzedajemy i dostarczamy na terenie całej Polski, więc jeśli masz swoją ekipę albo ocieplasz sam, dobierzemy grubość i akcesoria, a płyty termPIR przyjadą na budowę.
| Montaż | Miasta i okolice |
|---|---|
| Południowa Wielkopolska | Kalisz, Ostrów Wielkopolski, Krotoszyn, Kępno |
| Okolice Pleszewa | Pleszew, Jarocin |
| Wschodnia Wielkopolska | Konin |
| Sprzedaż i dostawa płyt PIR | cała Polska |
Grubszy dach i podłoga to mniejsze zapotrzebowanie na ciepło, a przy pompie ciepła także niższa temperatura zasilania i wyższa sprawność. Liczby dla domu około 150 m² znajdziesz w artykule pompa ciepła a izolacja domu, a szczegóły naszej usługi na stronie ociepleń płytami PIR.
Jeśli jesteś właścicielem albo współwłaścicielem domu jednorodzinnego oddanego do użytkowania, materiały do docieplenia przegród, w tym płyty PIR, możesz rozliczyć w uldze termomodernizacyjnej. Odliczasz je od dochodu, do 53 000 zł na podatnika łącznie na wszystkie przedsięwzięcia, na podstawie faktur od czynnego podatnika VAT. Przy budowie nowego domu z ulgi nie skorzystasz.
Wymagania U pochodzą z rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz.U. 2017 poz. 2285, wymagania od 1 stycznia 2021 roku). Wzory i opory przejmowania ciepła są z normy PN-EN ISO 6946, tak samo jak w naszym kalkulatorze. Lambda 0,022, grubości 20–250 mm, frezy, wytrzymałość i normy zużycia akcesoriów pochodzą z kart technicznych płyt termPIR (producent Gór-Stal, dystrybutor Apol-PIR). Lambda około 0,025 dla płyt z welonem i okładziną mineralną to wartość z kart technicznych płyt dachowych. Informacje o starzeniu lambdy pochodzą z normy PN-EN 13165 i publikacji w „Materiałach Budowlanych” (2023). Wyniki nie uwzględniają mostków termicznych i nie zastępują projektu ani audytu energetycznego. Artykuł nie jest poradą podatkową.
Najczęstsze pytania
Przy ociepleniu nakrokwiowym płytą PIR z okładziną aluminiową o lambdzie 0,022 W/(m·K) potrzeba 150 mm, jeśli liczysz samą płytę bez pozostałych warstw dachu. Daje to współczynnik U około 0,144 W/(m²K) przy wymaganych 0,15. Gdy doliczysz opór deskowania i reszty konstrukcji (przyjmujemy R około 0,36 m²K/W, tak jak nasz kalkulator), wystarczy 140 mm i U około 0,146. Płyta 140 mm bez żadnych innych warstw daje U 0,154, czyli minimalnie za mało. Płyty PIR produkuje się co 10 mm, więc wynik zawsze zaokrąglasz w górę.
Sama nie. Płyta PIR 100 mm o lambdzie 0,022 ma opór cieplny 4,55 m²K/W, co po doliczeniu oporów przejmowania ciepła daje na dachu U około 0,21 W/(m²K). Wymóg WT2021 dla dachu to 0,15, więc brakuje mniej więcej 4 do 5 centymetrów. Płyta 10 cm ma sens jako dodatkowa, ciągła warstwa pod krokwiami, gdy między krokwiami leży już wełna. Wtedy wynik zależy od grubości wełny i rozstawu krokwi i trzeba go policzyć dla konkretnego dachu. Na podłodze na gruncie 100 mm z zapasem spełnia wymóg 0,30.
Dla stropodachu wymóg WT2021 wynosi U nie więcej niż 0,15 W/(m²K), tak samo jak dla dachu skośnego. Płyta PIR z okładziną aluminiową o lambdzie 0,022 potrzebuje 150 mm samej izolacji albo 140 mm, gdy liczysz też strop i pozostałe warstwy. Pod papę stosuje się też płyty z welonem lub okładziną mineralną, których lambda wynosi około 0,025. Wtedy potrzeba 170 mm samej płyty albo 160 mm razem z resztą stropodachu. Grube warstwy na dachu płaskim warto układać w dwóch warstwach z przesunięciem styków.
Wymóg WT2021 dla podłogi na gruncie pod ogrzewanym pomieszczeniem to U nie więcej niż 0,30 W/(m²K). Płyta PIR z okładziną aluminiową o lambdzie 0,022 potrzebuje 70 mm, jeśli liczysz samą płytę, co daje U około 0,295. Gdy doliczysz wylewkę, posadzkę i grunt w uproszczony sposób, tak jak nasz kalkulator, wystarczy 60 mm. Projektant liczy podłogę na gruncie według normy PN-EN ISO 13370, która uwzględnia grunt i obwód budynku. Przy ogrzewaniu podłogowym pod rurkami jest cieplej niż w pokoju, więc warto dać więcej niż minimum.
Strop pod nieogrzewanym poddaszem ma w WT2021 ten sam wymóg co dach, czyli U nie więcej niż 0,15 W/(m²K). Płyta PIR z okładziną aluminiową o lambdzie 0,022 potrzebuje 150 mm, jeśli nie liczysz oporu samego stropu. Strop drewniany albo gęstożebrowy dokłada trochę oporu, więc w praktyce wychodzi 140 do 150 mm. Jeśli po poddaszu chodzisz albo coś na nim składujesz, wybierz płytę z wierzchnią warstwą OSB albo ułóż na PIR płyty podłogowe, bo sama okładzina aluminiowa nie zniesie ruchu.
Nakrokwiowo, jeśli i tak zdejmujesz pokrycie dachu albo budujesz nowy dom. Płyty leżą wtedy ciągłą warstwą nad krokwiami, więc drewno nie przerywa izolacji, a 140 do 150 mm płyty PIR spełnia wymóg WT2021. Podkrokwiowo, gdy dach jest szczelny i nie chcesz ruszać dachówki. Wtedy wełna zostaje między krokwiami, a płyta PIR pod spodem przykrywa krokwie od strony pokoju i ogranicza mostki termiczne. Grubość płyty podkrokwiowej zależy od wełny i rozstawu krokwi, więc liczy się ją dla konkretnego dachu, a nie z ogólnej tabeli.
Tak. Ocieplenia płytami PIR montujemy w promieniu około 70 km od Pleszewa, czyli w Kaliszu, Ostrowie Wielkopolskim, Jarocinie, Pleszewie, Koninie, Krotoszynie, Kępnie i okolicznych gminach. Ocieplamy dachy skośne nakrokwiowo i podkrokwiowo, dachy płaskie, stropy i podłogi. Same płyty PIR termPIR sprzedajemy i wysyłamy na terenie całej Polski, więc jeśli masz własną ekipę, dobierzemy grubość, okładzinę i akcesoria, a płyty dojadą na budowę. Wycena jest bezpłatna, zadzwoń pod numer 505 701 847.